آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ ( آل عمران - 7 ) 3 . معظم و مركز شىء - لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرى وَ مَنْ حَوْلَها ( انعام - 92 ) ( قاموس قرآن ) اماله ( ا ل ) در اصطلاح قراء و اهل تجويد ، ميل دادن فتحه است به سوى كسره و الف به سوى « ياء » مقصود از اماله آسان گردانيدن لفظ است . 1 . امالهء صغرى - ميل فتحه به كسره و ميل اندك الف به ياء است . 2 . امالهء كبرى - يا امالهء تامه ميل بسيار فتحه به طرف كسره و الف به ياء است . امام ( ا ) مقتدا 1 . راه روشن - وَ إِنَّهُما لَبِإِمامٍ مُبِينٍ ( حجر - 79 ) 2 . كتاب آسمانى - وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى إِماماً وَ رَحْمَةً ( احقاف - 12 ) 3 . پيشوا - قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً ( بقره - 124 ) امام ضامن شيعيان هند آيات قرآنى و ادعيه و عزائمى را كه براى دفع بلا و خطر مىنويسند و بر بازو مىبندند يا حمايل مىكنند امام ضامن گويند . ( دائرة المعارف تشيع ) امام مبين وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ ( يس - 12 ) ام الكتاب لوح محفوظ ( معارف و معاريف ) لوح محفوظ است همان كتابى كه همهء اعمال و همهء موجودات و حوادث اين جهان در آن ثبت و محفوظ است ( تفسير نمونه ) امت جاثيه ( ى ) وَ تَرى كُلَّ أُمَّةٍ جاثِيَةً ( جاثيه - 28 ) كسانىاند كه در موقع ظهور قيامت و رستاخيز به خاطر انكار حقايق و باطل شمردن آن در دنيا همهء آنها به زانو درآيند و قوت ايستادن ندارند ( دائرة الفرائد ، ج 2 ، ص 820 ) امت حنيف ( ح ) إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ حَنِيفاً ( نحل - 120 ) قرآن حضرت ابراهيم عليه السّلام را به تنهايى يك امت شمرده . گفته‌اند او امتى بود كه فقط يك فرد داشت زيرا كه آن روز فقط او موحد بود و يا او در عبادت خدا در مقام يك جماعت بود . ( دائرة الفرائد ، ج 2 ، ص 821 - قاموس قرآن ، ذيل امت ) امت مسلمه ( م ل م ) رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ ( بقره - 128 ) يعنى كسانى كه سر تسليم براى حق فرود آوردند . ( دائرة الفرائد ، ج 2 ، ص 822 ) امت محمد صلّى اللّه عليه و إله ( مجمع البيان ) امت معدوده ( م د ) وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلى أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ ( هود - 8 ) مفاد آيه آن است كه اگر عذاب ( منكران معاد ) تا امة معدوده به تعويق انداخته مىشود . . . و در اين‌كه منظور چيست ، مختلف گفته‌اند ، از جمله در مجمع البيان آمده منظور از امة معدوده در اين آيه ياران حضرت مهدى عليه السّلام هستند كه به شماره اصحاب بدر بيش از سيصد و سيزده نفر هستند و مانند ابرهاى پاييزى گرد هم جمع شوند . امت مقتصده ( مُ تَ صِ دَ ) مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَ كَثِيرٌ